Dieta correcta: non só sementes

A dieta é a causa #1 de morte prematura nas aves domésticas. O mito de que "as aves comen alpiste" mata centos de mascotas ao ano en España. Esta guía cobre a dieta correcta.

O mito mortal: só sementes

Os criadores tradicionais e moitas tendas venden bolsas de "sementes mixtas" como se fose a dieta completa. FALSO. As sementes son altas en graxas pero pobres en vitaminas, minerais e aminoácidos esenciais.

As aves alimentadas exclusivamente con sementes desenvolven:

• Fígado graxo (lipidose hepática) → morte temperá
• Obesidade → cardiopatía
• Deficiencia de vitamina A → respiratorios, problemas oculares
• Deficiencia de calcio → problemas óseos, ovos con cáscara débil
• Plumaxe pobre, picaxe
• Sistema inmunitario debilitado

Dieta ideal: mestura equilibrada

Proporcións recomendadas polos veterinarios aviares:

• 60-70% pellets formulados (base nutricional completa)
• 15-25% froitas e verduras frescas
• 5-10% sementes e froitos secos (como lambetada/adestramento)
• 2-5% proteína animal ocasional en loros omnívoros (ovo cocido, polo cocido sen sal)

Pellets como base

Os pellets son alimento extrusado que combina grans + proteínas + vitaminas + minerais en proporcións equilibradas. Marcas top en España:

• Harrison's (calidade superior, caro)
• Kaytee Exact (boa calidade-prezo)
• Versele-Laga NutriBird (europea, accesible)
• ZuPreem Natural (sen colorantes)

Os pellets de cores brillantes conteñen colorantes innecesarios. Mellor pellets naturais.

Froitas e verduras frescas

A variedade é clave. Rota 2-4 distintas cada día:

Froitas seguras: mazá sen sementes · pera · plátano · mango · papaia · amorodo · arandos · kiwi · melón · sandía · piña · uvas (poucas, alto azucre) · cereixa sen óso.

Verduras seguras: cenoria · brócoli · espinaca · kale · acelga · pemento de todas as cores · cabaza · batata cocida · feixón verde · chícharos frescos · cilantro · perexil · dente de león (rico en vitaminas).

Cantidade: 1-2 culleradas/día por ave pequena · 3-4 culleradas/día por ave grande. Cambiar os restos diariamente (en 2-3 horas con calor poden fermentar).

Sementes como lambetada

Si poden comer sementes, pero como complemento non como base:

• Alpiste, millo miúdo, paínzo: baixos en graxa, ofrecer 5-10% diario
• Pipas de xirasol, cabaza: ALTAS en graxa, só como premio puntual (2-3 ao día por ave grande)
• Cardo (cártamo): alta graxa, ocasional
• Mestura "para periquitos" de supermercado: evita as moi baratas (adoitan ter recheo barato)

Alimentos PROHIBIDOS

Lista de alimentos letais nas aves:

• Aguacate: TÓXICO completo (persina). Mata rápido.
• Chocolate: teobromina, fatal en pequenas cantidades
• Cafeína: estimulante cardíaco mortal
• Alcohol: hepatotóxico
• Cebola, allo: hemólise
• Óso/semente de froita: cianuro (mazá, pera, cereixa, pexego)
• Sal engadida: insuficiencia renal
• Azucre refinado, doces: alteración metabólica
• Produtos lácteos: as aves non teñen lactase
• Produtos elaborados (galletas, bolaría, embutidos): nada bo

Dieta específica por especie

Periquitos: 60% pellets · 20% mestura de sementes pequenas (alpiste, millo miúdo) · 15% verduras · 5% froitas

Canarios: 60% pellets de canario · 20% mestura de grans pequenos · 15% verduras (leituga, mazá, brócoli) · 5% pasta de cría na muda

Agapornis: 60% pellets · 15% mestura de sementes · 20% verduras e froitas · 5% noces sen sal

Ninfas: 65% pellets de ninfa · 15% mestura de sementes · 15% verduras · 5% froitas

Loros pequenos/medianos: 60-70% pellets · 20% verduras + froitas · 10% mestura de sementes + noces

Loros grandes (yaco, amazona, cacatúa): 60% pellets de loro · 25% verduras e froitas · 10% noces + sementes grandes · 5% legumes cocidos e ovo ocasional

Como cambiar a dieta correcta

Se a túa ave só come sementes, cambio gradual en 3-4 semanas:

1. Semana 1: engade pellets + verduras en comedeiros SEPARADOS. Mantén as sementes habituais pero reduce un 10%.
2. Semana 2: mestura 70% sementes + 30% pellets. Segue ofrecendo verduras frescas a diario.
3. Semana 3: 50/50.
4. Semana 4: 20% sementes + 80% pellets + verduras a diario.
5. Permanente: pellets como base, sementes como premio.

Se rexeita os pellets, proba a humedecelos lixeiramente ou mesturalos cun pouco de froita machucada (máis palatable ao principio).

En resumo: os pellets formulados son a base (60-70% da dieta) · froitas e verduras a diario · sementes como premio · prohibido aguacate, chocolate, cebola. Unha boa dieta estende a esperanza de vida un 30-50% fronte a só sementes.