Katuen osasun-arazo ohikoenak: alarma-seinaleak

Gida hau orientagarria da: bere helburua ez da zure katuari diagnostikoa egitea, baizik eta katuen arazo ohikoenen alarma-seinaleak ezagutzen jakitea eta garaiz albaitariarengana jotzea. Katuan hori bereziki garrantzitsua da, gaixorik dagoela ezkutatzen maisua delako.

Katuak mina ezkutatzen du

Senaz, katu gaixo batek bere ahultasuna ezkutatzen du. Ez da txakur bat bezala kexatzen; erretiratu egiten da, geldi geratzen da, bere jarduera murrizten du. Sintomak nabarmenak direnean, gaixotasuna denbora daramala aurrera egiten ohi da.

Horregatik, sintoma dramatikoak bilatu baino, baliagarriagoa da zure katuaren normaltasuna ezagutzea eta aldaketak antzematea: zenbat jaten eta edaten duen, nola erabiltzen duen harea-ontzia, non egiten duen lo, nola mugitzen den, bere aldartea. Puntu horietako edozeinetan iraunkorra den aldaketa bat kontsultatzeko arrazoia da.

Gernu-arazoak

Gernu-bideak katuaren puntu ahuletako bat dira, batez ere arretan, gehiegizko pisua duten katuetan edo estresatuetan. Zaindu:

• Harea-ontzian ahaleginak, hainbat aldiz sartu eta ateratzea, txiza egitean marraka egitea.
• Harea-ontzitik kanpo txiza egitea, leku bitxietan, edo odol-tantak gernuan.
• Genital-eremua etengabe miazkatzea.

Ahaleginak egin arren txizarik EZIN duen katu bat berehalako bizi-larrialdia da (gernu-oztopatzea): ez itxaron ordu batzuk ere. Gainerako gernu-sintometarako, eskatu hitzordua albaitariarekin lehenbailehen. Hidratazioak, pisu egokiak eta estresa murrizteak prebenitzen laguntzen dute.

Ile-bolak eta digestioa

Garbitzean, katuak ilea irensten du. Normala da arazorik gabe kanporatzea; batzuetan bola bat sortzen du eta gora egiten du. Noizbehinkakoa normala izan daiteke, baina goragale sarriak, oka errepikatuak, beherakoa edo idorreria ez dira normalak. Orraztea erregulartasunez —egunero ile luzeko katuetan— asko murrizten du arazoa. Oka edo digestio-aldaketa iraunkorrak beti albaitariarengana: intolerantzia batetik zerbait larriagora bitartekoa adieraz dezakete.

Hortzetako osasuna

Hortzetako gaixotasuna oso ohikoa eta oso gutxietsia da. Sarrak eta hobietako hanturak mina eragiten dute eta beste organo batzuei eragin diezaiekete. Seinaleak: arnasa txar nabarmena, lerdea, jateko zailtasuna edo alde bakarretik jatea, janaria erortzen uztea, hobiak gorrituta. Aztertu zure katuaren ahoa noizean behin eta aipatu errebisioetan; albaitariak esango dizu hortzak garbitzea behar den.

Gehiegizko pisua

Gehiegizko pisua barruko katuen arazorik ohikoenetako bat da eta diabeterako, giltzadura- eta gernu-arazoetarako eta bizitza laburragorako arrisku-faktorea. Pisu osasuntsua duen katuak goitik ikusgai den gerria du eta saihetsak estutu gabe haztatzen zaizkio. Zure katua «biribildua» badago, ez ezazu normalizatu: doitu errazioa albaitariarekin, erabili elikagailu interaktiboak eta handitu jolasa. Katuen dietak beti pixkanaka eta gainbegiratuta egiten dira.

Giltzurruna: katu adinduaren zaintza handia

Giltzurrun-gaixotasun kronikoa adin jakin batetik aurrerako katuen arazorik ohikoenetako bat da. Poliki eta isilean egiten du aurrera, eta lehenago antzematen da analitikekin sintomekin baino. Berandukako seinaleak hauek dira: ohi baino askoz gehiago edan eta txiza egitea, pisua galtzea, gutxiago jatea eta ilajea zaindu gabe egotea. Horregatik, katu adinduan, 6 hilabetean behingo errebisioak analitikarekin dira tresnarik onena: zenbat eta lehenago antzeman, orduan eta hobeto kudeatzen da.

Errebisioak eta prebentzioa

Katuen prebentzioa hainbat zutabetan oinarritzen da:

• Albaitari-errebisioa urtean behin (helduak) edo sei hilean behin (adinduak).
• Txertaketa eta desparasitazioa albaitariak adierazten duen planaren arabera, barruko katuetan ere.
• Antzutzea, gaixotasunak eta jokabide-arazoak prebenitzen dituena.
• Ura beti fresko eta, pentsu lehorra jaten badu, ur-hartzea sustatzea (iturriak, janari heze).
• Pisuaren kontrola eta estresa murrizten duen ingurune aberastua.

Noiz da larrialdia

Jo berehala albaitari batengana, itxaron gabe, zure katuak hau badu:

• Txiza egiteko ahaleginak lortu gabe.
• Arnasteko zailtasuna, ahoa zabalik arnastea edo arnasestua.
• Egun batez baino gehiagoz ezer jaten edo edaten ez badu, edo bat-bateko eta indartsua den ahultasuna.
• Oka edo beherako errepikatuak, batez ere odolarekin.
• Intoxikazio, trauma edo erorketa susmoa.
• Konbultsioak, desorientazioa edo hobi oso zurbilak edo urdinduak.

Laburbilduz: katuak gaixotasuna ezkutatzen du, beraz zure tresnarik onena bere normaltasuna ezagutzea eta aldaketak antzematea da. Zaindu gernu-bideak, pisua, ahoa eta, katu adinduan, giltzurruna. Mantendu errebisioak —urtekoak eta sei hilekoak adinduetan— eta, larrialdi-seinaleen aurrean, ez itxaron. Gida honek orientatzen du; diagnostikoa beti albaitariarena da.