Pulgas, carrachas e vermes: prevención completa

Os parasitos son a causa n.º 1 de visitas ao veterinario evitables. Unha boa pauta preventiva custa 5-15 € ao mes e evita problemas maiores: anemia por pulgas, enfermidades graves transmitidas por carrachas (ehrlichiose, babesiose) ou vermes zoonóticos. Esta guía cobre a prevención completa.

Parasitos externos: pulgas e carrachas

Pulgas (Ctenocephalides canis e felis): insectos saltadores de 2-3 mm que viven no pelo do can e se alimentan do seu sangue. Unha femia pon ata 50 ovos ao día. En 2 semanas tes unha infestación seria na casa.

Carrachas (Rhipicephalus, Ixodes, Dermacentor): arácnidos que se adhiren á pel e chuchan sangue durante días. As españolas transmiten ehrlichiose canina, anaplasmose, babesiose e a enfermidade de Lyme (rara aquí). Algunhas tamén poden picar o humano.

Como saber se o teu can ten parasitos

Pulgas - sinais:

• Rascado intenso (especialmente base da cola, pescozo, ventre)
• Pelo con "po negro" na base (feces de pulga, vólvese avermellado ao mollalo)
• Cambios de humor: irritabilidade pola molestia constante
• Enxivas pálidas (anemia en casos severos, especialmente cachorros)

Carrachas - sinais:

• Inspección táctil tras os paseos: buscar bultiños duros pegados á pel
• Zonas favoritas: orellas, pescozo, axilas, virillas, entre os dedos
• Unha vez alimentada, parece unha uva ou faba. Antes parece unha semente pequena.

Pipetas (spot-on)

As pipetas aplícanse na caluga + base da cola (zonas que o can non pode lamber). Funcionan estendéndose pola pel mediante a graxa cutánea durante 4 semanas (algunhas 12). Marcas principais en España:

• Frontline Tri-Act: pulgas + carrachas + mosquitos. 4 semanas. 10-15 €/pipeta. Top elixida polos vets.
• Advantix: similar, tamén con permetrina (TÓXICO para gatos cohabitantes). 10-15 €.
• Bravecto Spot-On: 12 semanas (4x máis duración). 30-40 €/pipeta.
• Effipro Duo / Frontline Combo: prezo medio, sen repelente mosquito. 5-10 €/pipeta.

Aplica co can seco. Non o bañes nas 48 h posteriores. Non acaricies a zona de aplicación durante 12 h.

Colares antiparasitarios

O máis coñecido e efectivo é Scalibor (deltametrina) e Seresto (imidacloprid + flumetrina). Liberan o principio activo de forma constante durante 6-8 meses.

• Seresto: 8 meses · 50-70 € · pulgas + carrachas. Considerado o máis efectivo. Empeza a actuar ás 24-48 h.
• Scalibor: 6 meses · 25-35 € · pulgas + carrachas + flebótomos (mosquito da leishmania). Recomendado en zonas mediterráneas.

Vantaxes: non pensas niso, non se quita cos baños. Desvantaxes: se o teu can nada moito (mar/río), perde algo de efectividade — reforza con pipeta cada 8 semanas.

Pastillas (orais)

Pastillas mastigables que actúan desde dentro. Útiles para cans que reaccionan a pipetas ou colares:

• NexGard: 1 mes · 8-12 € · pulgas + carrachas. Sabor polo, palatable.
• Simparica / Simparica Trio: 5 semanas · 10-15 €. A Trio inclúe internos (non para femias xestantes).
• Bravecto Oral: 12 semanas · 25-35 €. Moi práctico (4 pastillas ao ano cobren todo).

Vantaxe: cobre mesmo aínda que o can nade. Desvantaxe: prezo acumulado ao ano maior que a pipeta económica.

Parasitos internos: vermes

Os máis comúns en España:

• Ascáridos (Toxocara canis): verme de 10-20 cm. Os cachorros adoitan nacer infectados (transmisión transplacentaria).
• Ancilostomas (Ancylostoma caninum): verme máis pequeno, adhírese ao intestino e causa anemia.
• Tricocéfalos (Trichuris vulpis): causa diarrea con moco/sangue.
• Ténias (Dipylidium caninum, Echinococcus): vermes planos. Transmitidos por pulgas ou carne crúa.
• Giardia: protozoo que causa diarrea acuosa intermitente.

Desparasitante de amplo espectro polo menos 4 veces ao ano (cada mes se o risco é alto): por exemplo Drontal Plus ou Milbemax. Custo: 3-8 €/pastilla segundo o peso.

Leishmania (mosquito flebótomo)

En zonas endémicas (costa mediterránea, Andalucía, Estremadura, Aragón, Madrid, Baleares…) os flebótomos transmiten a leishmaniose canina de abril a novembro como mínimo, e todo o ano en zonas cálidas. É unha enfermidade crónica que pode aparecer anos despois do contaxio; con diagnóstico precoz e tratamento, moitos cans levan unha vida normal. O can non contaxia directamente ás persoas.

Protección integral:

• Vacina anual (Letifend), desde os 6 meses e con test negativo antes — reduce o risco de desenvolver a enfermidade se se contaxia
• Colar antiflebótomo (Scalibor) durante toda a tempada cálida
• Pipetas con permetrina (Advantix, Frontline Tri-Act) — eficacia repelente
• Test anual en zona endémica, desde os 6-12 meses de idade e sempre antes de vacinar, para detectar o contaxio a tempo

Se o teu can vive permanentemente en zona endémica, a combinación colar Scalibor + vacina anual é o máis recomendable.

Filariose cardíaca

Cáusao Dirofilaria immitis, un verme que se aloxa no corazón e nas arterias pulmonares. Transmíteno mosquitos comúns (Culex, Aedes). En España é endémica en Canarias, Levante, Huelva e Doñana, e en vales con regadío (Ebro, Guadalquivir, Tajo, Salamanca).

Prevención: comprimido mensual (Milbemax, Heartgard) ou pipeta mensual (Advocate) durante a tempada de mosquitos (todo o ano en Canarias e zonas cálidas; de primavera a outono no resto).

Custo: 3-5 €/pastilla. Vital en zonas de risco — o tratamento curativo é caro, longo e perigoso.

Frecuencia segundo zona e estación

Zona Mediterránea / Levante / Andalucía / Canarias:

• Externos: pipeta MENSUAL ou colar Seresto/Scalibor todo o ano
• Internos: polo menos 4 veces ao ano (cada mes se é cachorro ou come feces)
• Leishmaniose: repelente (colar ou pipeta) de abril a novembro ou todo o ano se fai calor + vacina anual con test previo se o teu veterinario a recomenda
• Filariose: preventivo mensual todo o ano en Canarias; no resto, durante a tempada de mosquitos

Zona Norte / Continental:

• Externos: pipeta MENSUAL marzo-novembro · bimensual decembro-febreiro
• Internos: polo menos 4 veces ao ano
• Leishmaniose: NON necesaria salvo se viaxas ao Mediterráneo
• Filariose: pregunta ao teu veterinario se vives preto de ríos ou zonas de regadío

Cadelas xestantes e cachorros

Cadela xestante: cada produto ten as súas condicións na xestación e a lactación; algúns están autorizados e outros non. Pídelle sempre ao veterinario que che indique cal usar e cando (por exemplo, a desparasitación interna ao final da xestación para protexer aos cachorros).

Cachorros 0-8 semanas: desparasitación interna ás 2, 4, 6 e 8 semanas con produto pediátrico (Drontal Junior). NON usar pipetas/colares antes dos 2 meses.

Cachorros 2-6 meses: pauta MENSUAL interna e externa (o seu sistema inmunitario aínda se desenvolve).

Se xa ten parasitos: tratamento

Se atopas pulgas:

1. Tratamento de ataque rápido: pipeta + spray ambiental tipo Indorex en TODA a casa
2. Lava a cama do can a 60 °C + aspira minuciosamente (ovos, larvas)
3. Repite ás 4 semanas (o ciclo da pulga é de 14-21 días)
4. Mantén a pauta preventiva mensual durante 6 meses

Se atopas unha carracha:

1. Retira con pinzas finas, agarra preto da pel, tira recto e firme (sen retorcer)
2. Desinfecta a zona
3. Pon antiparasitario externo se non o levaba
4. Vixía 2-3 semanas por síntomas: febre, apatía, perda de apetito (sinal de enfermidade transmitida)
5. Se hai síntomas → vet cunha mostra de sangue para test de ehrlichia/anaplasma/babesia

Se ten vermes: consulta o vet para identificar a especie por analítica de feces e dar o desparasitario correcto (non todos cobren todo). Repetir o tratamento ás 2 semanas para matar as formas adultas que escapen do primeiro ataque.

En resumo: os antiparasitarios non son negociables: externos segundo a duración do produto e internos polo menos 4 veces ao ano. Custo 5-15 €/mes · evita problemas maiores. Axusta segundo a túa zona (máis protección no Mediterráneo e en zonas de filaria). En Mizuu podes rexistrar o calendario antiparasitario no pasaporte dixital do teu can e recibir alertas cando toque a seguinte dose.